DAVLAT BUDJETI VA XUSUSIY SEKTOR O‘RTASIDA HAMKORLIKNI RIVOJLANTIRISH: PPP (PUBLIC-PRIVATE PARTNERSHIP) MODELI
Keywords:
Davlat-xususiy sherikligi (PPP), davlat byudjeti, xususiy sektor, infratuzilma loyihalari, investitsiyalar, xavflarni taqsimlash, davlat-xususiy hamkorlik mexanizmi, konsessiya, byudjet samaradorligi.Abstract
Mazkur tezis davlat-xususiy sherikligi (PPP) modeli orqali davlat byudjeti va xususiy sektor o‘rtasidagi hamkorlikni rivojlantirish masalalariga asoslangan. So‘nggi yillarda byudjet mablag‘larining cheklanganligi, davlat qarzi va infratuzilmaga bo‘lgan talabning ortishi PPP modellariga qiziqishni kuchaytirmoqda. Tezisda PPP mexanizmining mohiyati, afzalliklari, xavf-xatarlarni taqsimlash tamoyillari va muvaffaqiyatli hamkorlik uchun zarur shart-sharoitlar tahlil qilinadi. Shuningdek, rivojlanayotgan mamlakatlar tajribasi, jumladan, O‘zbekiston sharoitida PPP loyihalarini joriy etish imkoniyatlari va to‘siqlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, to‘g‘ri tashkil etilgan PPP mexanizmi davlat byudjeti yukini kamaytirish, xususiy sektor investitsiyalarini jalb qilish va infratuzilma loyihalarini samarali amalga oshirish imkonini beradi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Davlat-xususiy sherikligi to‘g‘risida”gi Qonuni, 2019 yil 10 may, O‘RQ-537-son. – Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 11.05.2019 y., 03/19/537/3113-son.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risidagi Farmoni. – www.lex.uz
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 29 dekabrdagi Oliy Majlisga Murojaatnomasi. – https://president.uz/uz/lists/view/4056
4. Isomov B.S. Davlat xususiy sherikchilik asosidagi tadbirkorlik faoliyatini investitsiya qilishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlari // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar ilmiy elektron jurnali. – 2024. – № 3. – B. 1711-1718.
5. Aminov M.A. Davlat-xususiy sheriklik tushunchasi va uning o‘ziga xos xususiyatlari // Yevrosiyo huquq, moliya va amaliy fanlar jurnali. – 2023. – № 3(12). – B. 51-61.
6. Doschanov T.D., Matyoqubova S.S. Turizm sohasida davlat xususiy sheriklikning xorijiy tajribalari // Educational Research in Universal Sciences. – 2023. – № 2(9). – B. 310-314.
7. Sabirov X. Davlat-xususiy sherikligi asosida sanoat korxonalarini rivojlantirishning xorij tajribalari tahlili // Nordic University xalqaro ilmiy jurnali. – 2025. – № 1.
8. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil jurnali. Jild 3, № 8. – 2025. – Maxsus son:Davlat-xususiy sheriklik mexanizmlarini rivojlantirish.
9. World Bank. PPP Knowledge Lab: Public-Private Partnerships Explained. – Washington D.C.: World Bank Publications, 2017.
10. Asian Development Bank (ADB). PPP Infrastructure Projects: Case Studies in the Republic of Korea. – Manila: ADB Publications, 2018.
11. European Investment Bank. Market Update: Review of the European PPP Market in 2018. – Luxembourg: EIB Publications, 2019.
12. OECD. Public-Private Partnerships in Turkey: Policy Review. – Paris: OECD Publishing, 2020.
