BOLALARNING QO’LLANILADIGAN SHAXSIY GIGIYENIK VOSITALARNING SAMARADORLIGINI BAXOLASH

Abstract

Bolalar sog‘lig‘i jamiyat salomatligining muhim ko‘rsatkichlaridan biridir. Ayniqsa, og‘iz bo‘shlig‘i gigiyenasi bolaning umumiy salomatligi, ovqat hazm qilish tizimi, nutq shakllanishi va psixologik holatiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Og‘iz gigiyenasiga e’tiborsizlik erta yoshdan boshlab kariyes, gingivit, stomatit va boshqa stomatologik kasalliklarning yuzaga kelishiga sabab bo‘ladi. Ushbu ilmiy maqolada bolalarda og‘iz bo‘shlig‘ining sog‘lom holatini ta’minlashda qo‘llaniladigan shaxsiy gigiyenik vositalarning (tish pastasi, tish cho‘tkasi, og‘iz chayqovchi vositalar) samaradorligini baholash masalasi yoritilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi – turli yoshdagi bolalar uchun tavsiya etiladigan gigiyena vositalarining klinik va mikrobiologik jihatdan samaradorligini aniqlash hamda ulardan foydalanishning og‘iz bo‘shlig‘i salomatligiga ta’sirini o‘rganishdan iborat. Maqolada gigiyenik vositalarning tarkibi, ularning faol moddalari (fluoridlar, antiseptiklar, kalsiy birikmalari va boshqalar), har birining organizmga va og‘iz mikroflorasiga ko‘rsatadigan ijobiy yoki salbiy ta’siri keng muhokama qilinadi. Tadqiqot doirasida eksperimental va nazorat guruhlari shakllantirilib, ularda gigiyenik vositalardan foydalanish natijalari 3-6 oy davomida monitoring qilindi. Bunda Silness–Löe blyashka indeksi, gingival indeksi, kariyes holati bo‘yicha DMFT indeksi, shuningdek og‘iz mikroflorasi o‘zgarishlari tahlil qilindi. Ota-onalar va bolalarning subyektiv fikrlari, vositalarning ta’mi, foydalanish qulayligi hamda natijasi haqidagi mulohazalari ham inobatga olindi. Maqolada olingan natijalar asosida turli yoshdagi bolalar uchun mos va samarali gigiyenik vositalarni tanlashda yordam beruvchi amaliy tavsiyalar berilgan. Shuningdek, bolalarda og‘iz bo‘shlig‘i gigiyenasini mustahkamlashda sog‘lom turmush tarzining ahamiyati va ota-onalarning faol ishtiroki zarurligi ta’kidlangan. Ushbu tadqiqot natijalari bolalar stomatologiyasi amaliyotida og‘iz gigiyenasini yaxshilash, kasalliklarni erta oldini olish va jamiyatda sog‘lom avlodni tarbiyalashga xizmat qiladi.