ЎЗБЕКИСТОНДА КАРТОШКА УРУҒЧИЛИГИ ТИЗИМИНИНГ ИҚТИСОДИЙ САМАРАДОРЛИГИНИ ОШИРИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ
Keywords:
Картошка уруғчилиги, иқтисодий самарадорлик, озиқ-овқат хавфсизлиги, ресурслардан самарали фойдаланиш, “in vitro” кўпайтириш, барқарор ривожланиш ва бозор тизими, инновацион технологиялар, моддий-техник база ва суғурта.Abstract
Мақолада Ўзбекистонда картошка уруғчилиги тизимининг ривожланиш ҳолати, иқтисодий самарадорлик ва ривожлантириш имкониятлари ўрганилган. Озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашда ресурслардан ва “in vitro” кўпайтириш усулидан фойдаланиш, шу билан бирга, картошка уруғчилигида иқтисодий самарадорликни ошириш ҳамда барқарор бозор тизимига ўтиш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган.
References
1. Г.Раҳимов, И.Массино, Г.Қурбонов, А.Алимов. “Ўсимликшунослик”. Картошка. Тошкент-2006. 55-203-б.
2. Х.А.Идрисов, С.М.Назарова. ЎСимликшунослик (ўқув қўлланма) // Тугунак мевали экинларнинг аҳамияти. картошка биологияси ва етиштириш технологияси. “Дурдона” нашриёти Бухоро – 2023. 113-118-123-б.
3. G.P.Schwall, R.Safford, R.J.Westcott, R.Jeffcoat, A.Tayal, Y.Shi // Production of very-high-amylose potato starch by inhibition of SBE A and B. Nature Biotechnology. 2000;18(5):551-554. DOI: 10.1038/75427
4. Y.Ф.Заворотин, Л.Н.Петрикова Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего профессионального образования «Саратовский государственный аграрный университет имени Н.И.Вавилова». Саратов-2016. 16-56 с.
5. А.Ўлмасов “Иқтисодиёт асослари” (Қайта ишланган нашри) // Иқтисодий ўсиш самарадорлиги. “ВНЕШИНВЕСТПРОМ” нашриёти Тошкент-2014. 9-56-89-б.
6. А.Л.Новоселов, И.Ю.Новоселов, И.М.Потравный, Е.С.Мелехин «Эканомика и управление природопользованием» Москва-2020 г. С. 356-357.
7. B.Griffith, N.Long, P.Torcellini, R.Judkoffi D.Crawley, & J.Ryan. 2007. Assessment of the technical potential for achieving net zero-energy buildings in the commercial sector. Technical Report NREL/TP-550-41957. The USA.
8. Christophe Lacomme. Laurent Glais Dirk U. Bellstedt. Brice Dupuis Alexander V.Karasev Emmanuel Jacquot Editors. Potato virus Y: biodiversity, pathogenicity, epidemiology and management. 2017. DOI 10.1007/978-3-319-58860-5.
9. S.J.McGuire & L.Sperling, (2013). Making seed systems more resilient to stress. Global Environmental Change, 23, 644-653.
10. И.Ж.Сулаймонов, А.Р.Батошов, М.Х.Эгамбердиев, И.К.Одилов. “Тупро қшунослик ва агрокимё”//Сабзавот экинлари ва мевали дарахтларни угитлаш. 418-422 б.
11. С.Шарипов. “Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини сақлаш ва қайта ишлашнинг инновацион технологиялари” модули бўйича ўқув-услубий мажмуа// Сабзавотларни сақлаш ва дастлабки қайта ишлашда замонавий технологиялар. Тошкент-2016. 54-55 б.
12. Thomas-Sharma S, Abdurahman A, Ali S эt al (2015) Seed degeneration
in potato: the need for an integrated seed health strategy to mitigate the problem in developing countries. Plant Pathol 65:3–16.
13. Э.Абдуназаров, Қ.Зокиров. “Сабзавотчилик” (қўлланма) //16-17-33-45 б.
14. З.У. Абдикулов “Картошка навлари ўсиш-ривожланишига вимпель препаратини таъсири” // “Биохилма-хилликни сақлаш ва ривожлантириш” Республика онлайн илмий-амалий анжуман. Гулистон-2020. 332-б.
15. B.M.Eshonkulov, I.Tergashev and F.M.Oblokulov “Выращивание картофеля из истинных семян. Yeuropaische Fachhochschule, 2016(4): p. 26-28.
16. Ф.Б.Эшбоев “Бази фитопатоген вирусларнинг хусусиятларини ўрганиш ва идентификатсия қилиш”. Битирув малакавий иши – Тошкент, 2015. — 3 б.
17. C.James 2010. Global status of commercialized Biotech/GM crops: 2010. ISAAA Brief No 42. Ithaca, NY.
18. Ш.Умидов. “Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини сақлаш ва дастлабки ишлашда сифатини баҳолашнинг замонавий усуллари” модули бўйича ўқув-услубий мажмуа //Қишлоқ хўжалик маҳсулотларини ишлаб чиқариш бўйича GLOBALGAP стандартлари. Тошкент-2016. 54-61 б.
19. Р.Ортиқова, С.Муродова “Қишлоқ хўжалиги биотехнологияси” // Тошкент-2010 (134 б).
20. Ш.Отажонов “Совершенствование управления инновационной деятельностью малых предприятий в Узбекистане: проблемы формирования управленческих инноваций” // И. Экономика и финансы Н 1, 2010, стр.45-47.
21. “Cелекция ва уруғчилик асослари”// Тошкент-“Талқин”-2008, 155-б,
225-б, 112-б, 132-б, 287-294 б
22. Р.А.Сейтмуратов, Л.Н.Халикова “Модернизация экономики Узбекистана и ее социально-экономическая эффективность в условиях глобального кризиса” // Экон. и финансы Н 3, 2010, стр.52-57.
23. З.С.Шохўжаев “Иқтисодиётни модернизациялаш шароитида аграр соҳани ривожлантириш истиқболлари//Тошкент-“Ворис-нашриёт”-2020, 17-б.
24. З.С.Шохўжаева “Агросаноат мажмуаси иқтисодиёти” Қарши-интеллект-2022. 286-287-310-б.
25. “Ўзбекистонда аграр иқтисодиётлар:эришилган ютуқлар, муаммолар ва уларни ечимлари” илмий ишлар тўплами, Тошкент-2006.
26. S.C.Kumbhakar & C.A.Lovell, (2000). “Stochastic Frontier Analysis.”// Cambridge University Press.
27. D.J.Aigner, C.A.Lovell & P.Schmidt, (1977). “Formulation and Estimation of Stochastic Frontier Production Functions.” Journal of Econometrics, 6(1), 21-37.
28. G.E.Battese, & T.J.Coelli, (1995). “A Model for Technical Inefficiency in a Stochastic Frontier Production Function for Panel Data.” Empirical Economics, 20 (2), 325-332.
29. З.С.Шохўжаева “Сув хўжалиги иқтисодиёти ва менежменти” Қарши-интеллект-2022. 579-580 б.
30. Э.Эгамбердиев “Микроиқтисодиёт”//Тошкент-илм-зиё-2012. 216-218 б.
31. “National potato council of kenya, a guideline for farmers and trainers”//Potato production handbook, 2018. 91-95 p.
ИНТЕРНЕТ МАНБААЛАРИ:
32. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10239890.
33. https://cipotato.org/asia.
36. O.V.Zakharchuk, (2020). Seed production efficiency and prospects for seed farming in Ukraine. Ekonomika APK, 3. 6-15. doi: 10.32317/2221-1055.202003006. Yu.Ya.Lytvyn, (1993). Organization of accounting, control and analysis in agriculture. Kyiv: High School



