Baron Dezmezonning fransuz tiliga tarjimasida Abu-l-G‘oziy Bahodirxonning "Shajara-i Turk" asarida lingvomadaniy birliklarning berilishi
Keywords:
Abu-l-G‘oziy Bahodirxon, Shajara-i Turk, Baron Dezmèzon, lingvomadaniy birlik, tarjima usullari, etnonim, toponim, antroponim, madaniy tarjima, fransuz tili.Abstract
Mazkur maqolada Baron Dezmèzon tomonidan fransuz tiliga tarjima qilingan Abu-l-G‘oziy Bahodirxonning “Shajara-i Turk” asaridagi lingvomadaniy birliklarning tarjimasi tahlil etiladi. Tarjimada qo‘llanilgan asosiy usullar — transliteratsiya, izohli tarjima, kontekstual tushuntirish, ekvivalentli tarjima va madaniy moslashtirish holatlari misollar orqali ko‘rsatib berilgan. Muallif Dezmèzon tarjimasida turkiy xalqlarning tarixiy, madaniy va dini o‘ziga xosliklarini qanday tarzda saqlab qolishga intilganini ko‘rsatadi. Shuningdek, maqolada etnonimlar, toponimlar, antroponimlar, diniy iboralar, urf-odatlar, kiyim-kechak va taom nomlarining tarjimadagi aks etishi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari tarjima jarayonida madaniy kontekstni saqlashning ahamiyati va lingvomadaniy birliklarning tarjimada qanday rol o‘ynashini yoritadi.
References
1. Abu-l-G‘oziy Bahodirxon. Shajara-i Turk. – Toshkent: Fan nashriyoti, 1992.
2. Abu-l-Gazi Bahadur Khan. Généalogie des Turcs et des Mongols / Traduit du tchagatay par le baron Desmaisons. – St. Pétersbourg: Imprimerie de l’Académie Impériale des Sciences, 1871.
3. Karimov R. A. Lingvomadaniyatshunoslik asoslari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2015.
4. Mamarasulov A., Raxmonov I. Tarjimashunoslik nazariyasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2012.
5. Saussure F. de. Cours de linguistique générale. – Paris: Payot, 1916.
6. Vinay J.-P., Darbelnet J. Stylistique comparée du français et de l’anglais. – Paris: Didier, 1958.
7. Newmark P. A Textbook of Translation. – New York: Prentice Hall, 1988.
8. Хожиматов Н., Азизов У. Таржима назарияси ва амалиёти. – Тошкент: Ўқитувчи, 1983.
9. Halmuratova M. Lingvokulturologiya va tarjima jarayoni. – Toshkent: Innovatsiya Ziyo, 2020.
10. House J. Translation Quality Assessment: Past and Present. – London: Routledge, 2015.
11. Baker M. In Other Words: A Coursebook on Translation. – London: Routledge, 2011.
12. Shodmonova G. Milliy-madaniy birliklarning tarjimadagi ifodasi. // Filologiya masalalari. – 2021. – №3. – B. 54–60.
13. Baranova A. R. Lingvokulturologiya: terminlar va tushunchalar. – Moskva: Flinta, 2010.
14. Nurullayev M. Tarjimada milliylik muammolari. – Samarqand: Zarafshon, 2019.
15. Safarov Sh. Madaniyat va til: lingvomadaniyatshunoslikka kirish. – Toshkent: Fan, 2007.
