O’ZBEKISTON VA XORIJIY DAVLATLAR QONUNCHILIGIDA KORPORATIV SHARTNOMA INSTIUTUTINING VUJUDGA KЕLISHI VA EVOLYUTSIYASI
Keywords:
shartnoma, korporativ shartnoma, korporativ shartnoma instituti, korporativ huquqiy munosabatlar, aksiyadorlik kelishuvi, tashkiliy huquqiy munosabatlarAbstract
Muallif mazkur maqolada O’zbekiston va xorijiy davlatlar qonunchiligida korporativ shartnoma institutining paydo bo’lishini tahlil qilishga bag’ishlangan. Xo’jalik jamiyatida ta’sischilarning jamiyatni tashkil etish bo’yicha huquq va majburiyatlarini zimmasiga olishi, ularning jamiyat boshqaruvida ishtirok etishi, ulushlarni taqsimlanishda korporativ shartnoma asosiy o’rin tutadi. Ushbu shartnoma jamiyat ta’sischilarini huquqiy maqomini belgilashda, ularning javobgarligi, daromadi, boshqaruvda ishtiroki va nizolarni hal etishda asosiy vosita hisoblanadi. Dunyoda sherikchilik munososabatlari hamda biznesni tashkil etish taraqqiyoti huquq sohasida korporativ shartnoma institutini vujudga keltirdi. So’nggi yillarda O’zbekistonda xo’jalik jamiyatlari va ularning ishtirokchilari o’rtasida murakkab korporativ munosabatlar takomillashuvi natijasida fuqarolik qonunchiligimizga korporativ shartnoma tushunchasi va uning belgilariga oid o’zgarishlar kiritildi.
References
1.“Nomukammal qonun bilan ishlash: Frantsiya va Germaniyadagi kichik firmalar” (1890-1935) - Filipp Golden Bartlett Iqtisodiyot tarixi professori, Yel universiteti Iqtisodiyot fakultetining iqtisod tarixi professori va Rea A. va Lela G. Axline Biznes iqtisodiyoti professori, Kaliforniya Texnologiya Instituti (Kaltech) biznes iqtisodiyoti professori muallifligida.
2.Delaware General Corporation Law (DGCL), Model Business Corporation Act (MBCA), Federal Securities Laws (1933, 1934-yillardagi qonunlar)
3.UK Companies Act 2006
4.GmbH-Gesetz (Yopiq kompaniyalar toʻgʻrisidagi qonun (Germaniya), Code de commerce (Savdo kodeksi) va SARL qonunlari (Fransiya)
5."Qoʻshma korxonalar toʻgʻrisida"gi qonuni (1998) va "Aksiyadorlik jamiyatlari toʻgʻrisida"gi qonuni (2001) (Rossiya)
6.O’zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi, “Mas’uliyati cheklangan hamda qo’shimcha mas’uliyatli jamiyatlar to’g’risida”gi qonuni” (o’zgargan)
7.Топилдиев В.Р. Перспективы развития гражданского законодательства Республики Узбекистан по организационно-правовым отношениям // Хуқуқий тадқиқотлар журнали. 6 жилд, 5 сон. -С.16-23. http://dx.doi.org/10.26739/2181-9130-2021-5-2.
8.Топилдиев В.Р. Фуқаролик ҳуқуқи соҳасида ташкилий муносабатларни ҳуқуқий тартибга солишнинг ўзига хос хусусиятлари // Жамият ва бошқарув. 2021.№1 (91) -Б.71-75.
9.Topildiev V.R. Some problems of regulation of civil organizational and legal relations// Қорақалпоғистонда фан ва таълим №1 (16) 2021. -Р.188-191.
10.Топилдиев В.Р. Юридик шахсларни қўшиб юбориш ва қўшиб олишда қўлланиладиган ташкилий-ҳуқуқий усуллар // Хуқуқий тадқиқотлар журнали. 6 жилд, 6-сон. -Б.48-55.
11.Topildiev V.R. Сivil law problems of constituent contracts //Жамият ва инновациялар журнали. №3 2021. -P.81-90.
12.Топилдиев В.Р. Фуқаролик ҳуқуқи билан тартибга солинадиган ташкилий - ҳуқуқий муносабатлар хусусида айрим мулоҳазалар//“Илм фан ва таълимда инновацион ёндошувлар, муаммолар, таклифлар ва ечимлар” мавзусидаги 12-сонли Республика кўп тармоқли илмий-амалий конференция материаллари. –Тошкент: 2021. –Б.118-123.
13.Топилдиев В.Р. Юридик шахсларни тугатишнинг ташкилий тартиби хусусида айрим мулохазалар. Еurasian journal of law, finance and applied sciences. –Т., 2022. 284-291 бетлар.
14.Топилдиев В.Р. Фуқаролик қонунчилигида корпоратив муносабатларни такомиллаштириш истиқболлари хусусида айрим мулоҳазалар. Еurasian journal of law, finance and applied sciences. –Т., 2022. 105-114 бетлар.
15.Топилдиев В.Р. Замонавий технологияларни фуқаролик-ҳуқуқий фанларнинг ривожланиши ва фуқаролик ҳуқуқий муносабатларга таъсири // “Fuqarolik huquqiy fanlarini rivojlantirish tendensiyalari va fuqarolik qonunchiligini takomillashtirish istiqbollari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. –Т., 2022. 47-62 бетлар.
