Maktabgacha ta’limda steam yondashuvi orqali bolalarning nutq va kommunikativ kompetensiyalarini rivojlantirish
Keywords:
STEAM ta’limi, maktabgacha ta’lim, nutq rivojlanishi, kommunikativ kompetensiya, “Ilk qadam”, neyrolingvistika, mayda motorika, ijtimoiy konstruktivizm, loyihaviy ta’lim, skaffolding, inklyuziv ta'lim.Abstract
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tizimida STEAM (Fan, Texnologiya, Muhandislik, San’at, Matematika) yondashuvining bolalar nutqiy va kommunikativ kompetensiyalarini shakllantirishdagi rolini chuqur va har tomonlama tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada inson miyasining neyropsixologik rivojlanish xususiyatlari, xususan, mayda motorika va nutq markazlari o‘rtasidagi uzviy anatomik bog‘liqlik, shuningdek, “qo'l-miya-til” triadasining ishlash mexanizmlari ilmiy dalillar asosida yoritilgan. Tadqiqot doirasida Shvetsiya (Lpfö 18), Singapur (NEL Framework), AQSh va Italiya (Reggio Emilia) kabi ilg‘or pedagogik tizimlarning tajribalari qiyosiy tahlil qilinib, ularning O‘zbekiston Respublikasining “Ilk qadam” davlat o‘quv dasturi bilan integratsiyalashuv imkoniyatlari ochib berilgan. Ishda muhandislik loyihalari, ilmiy tajribalar va robototexnika vositasida bolalarning lug‘at boyligini oshirish, grammatik to‘g‘ri so‘zlash, pragmatik ko'nikmalar va ijtimoiy muloqot madaniyatini rivojlantirish bo‘yicha aniq, amaliyotga tatbiq etishga tayyor metodik tavsiyalar va dars ishlanmalari taqdim etilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi. “Ilk qadam” davlat o‘quv dasturi (Takomillashtirilgan 2-nashr). Toshkent, 2022.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi maktabgacha ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida’gi PQ-4312-son qarori.
3. Namangan Davlat Universiteti. “Maktabgacha ta’limda STEAM texnologiyalari” o‘quv-uslubiy majmuasi (MTSte’TM2204).
4. Bers, M. U. Coding as a Playground: Programming and Computational Thinking in the Early Childhood Classroom. Routledge, 2018.
5. Skolverket (Swedish National Agency for Education). Curriculum for the Preschool Lpfö 18. Stockholm, 2019.
6. Ismailova, N., & Ashurova, Z. "Maktabgacha ta’limda innovatsion yondashuvlar va STEAM texnologiyalari". Pedagogik mahorat, Buxoro, 2023.
