O‘ZBEKISTONDA FAKTORING XIZMATLARI BOZORINI RIVOJLANTIRISHNING USTUVOR YO‘NALISHLARI
Keywords:
faktoring, debitorlik qarzlarini moliyalashtirish, elektron faktoring, xalqaro faktoring, moliyaviy xizmatlar, kichik va o‘rta biznes, raqamli platforma, moliyaviy inkluzivlik, eksportni qo‘llab-quvvatlash, O‘zbekiston.Abstract
Mazkur tezisda zamonaviy iqtisodiyot sharoitida faktoring xizmatlarining ahamiyati, ularning korxonalar aylanma mablag‘larini boshqarishdagi o‘rni hamda O‘zbekistonda faktoring bozori rivojlanishining asosiy tendensiyalari tahlil qilinadi. Shuningdek, so‘nggi yillarda qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar, xususan, PF-109-son Farmon asosida yaratilgan imkoniyatlar, bozor hajmining o‘sish dinamikasi, ishtirokchilar tarkibi, banklar kesimidagi faoliyat natijalari hamda hududlar va mijozlar segmentlari bo‘yicha taqsimot ko‘rsatkichlari o‘rganilgan. Tadqiqot natijasida O‘zbekistonda faktoring xizmatlari bozori jadal rivojlanayotganligi, biroq ayrim hududlar va kichik biznes subyektlari ishtirokining yetarli darajada emasligi aniqlangan.
References
1.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 12-avgustdagi PF-109-sonli “Faktoring xizmatlari bozorini jadal rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi. — 2024. — 14-avgust.
2. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Faktoring bozori xizmatlari sharhi (2025-yil yakuni bo‘yicha). — Toshkent, 2026. — 12-mart. https://cbu.uz/uz/press_center/releases/3564812/
3. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Report on Factoring Services Market (First Half of 2025). — Toshkent, 2025. — 19-avgust. https://cbu.uz/upload/iblock/ddf/cmwrkm42pq21o2t2qcs4gh6ctwm2gtvq/English-report-Factoring-2025-semiannual.pdf
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 30-avgustdagi PF-132-sonli “O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining tadbirkorlar bilan to‘rtinchi ochiq muloqotida belgilangan vazifalarni amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi. — 2024.
5. Norma.uz. O‘zbekistonda faktoring tashkilotlari tashkil etiladi. — 2024. — 15-avgust. https://www.norma.uz/oz/qonunchilikda_yangi/uzbekistonda_faktoring_tashkilotlari_tashkil_etiladi 6. UzDaily. Uzbekistan's Factoring Market Reaches 9.5 Trillion Soums in 2025. — 2026. — 13-mart. — Elektron resurs: https://www.uzdaily.uz/en/uzbekistans-factoring-market-reaches-95-trillion-soums-in-2025/
7. SSRN. Factoring in Uzbekistan: Current Status, Regulatory Initiatives, and Development Prospects. — 2025. — 19-may
8. Inlibrary.uz. Faktoring xizmatlari bozorini rivojlantirish // “Milliy iqtisodiyotni isloh qilish va barqaror rivojlantirish istiqbollari” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. — 2024. — 21-dekabr.
