Sоvet Ittifоqining pаrchаlаnishi vа Mаrkаziy Оsiyо dаvlаtlаridа chegаrаviy nizоlаrning yuzаgа kelish sаbаblаri

Authors

  • Mamatqulova Maftuna Akmaljon qizi Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti Amaliy siyosatshunoslik yo‘nalishi magistranti

Keywords:

Sovet Ittifoqi, Markaziy Osiyo, chegara nizolari, suv resurslari, anklav, Orol muammosi, delimitatsiya, demarkatsiya, iqlim o‘zgarishi, gidroenergetika.

Abstract

1991-yilda sovet Ittifoqining parchalanishi Markaziy Osiyoda yangi mustaqil davlatlarning shakllanishiga olib keldi. Biroq, bu davlatlar suverenitetlari bilan birga noaniq chegaralar, tarixiy-etnik qarama qarshiliklar, resurslar taqsimoti, anklavlar va mintaqaviy infratuzilma muammolarini meros qilib oldi. Ushbu maqolada chegara nizolarining asosiy omillari-etnik parchalanish, suv resurslari ustidan kurash, anklavlar, delimitatsiya va demarkatsiyaning yo‘ligi hamda siyosiy manfaatlar tahlil qilinadi. Shuningdek, suv taqsimoti bilan bog‘liq ekologik inqirozlar, xususan Orol muammosi, transchegaraviy ifloslanish, gidroenergetika loyihalari va iqlim o‘zgarishining salbiy ta’siri yoritiladi. Maqola yakunida ushbu muammolarni bartaraf etish bo‘yicha xalqaro huquqiy mexanizmlar, mintaqaviy hamkorlik va barqaror diplomatik yondashuvlar zarurligi ta’kidlanadi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Polese, A., & Horák, S. (2018). Identity and Politics in Central Asia and the Caucasus. Routledge.

2. Megoran, N. (2004). The Critical Geopolitics of the Uzbekistan–Kyrgyzstan Boundary Dispute. Political Geography, 23(6), 731–764.

3. International Crisis Group (ICG). (2002). Central Asia: Border Disputes and Conflict Potential. ICG Asia Report No. 33. pp. 5–11.

4. Marat, E. (2020). The Politics of Police Reform: Society against the State in Post-Soviet Countries. Oxford University Press. pp. 18–19.

5. Melvin, N. (2000). Uzbekistan: Transition to Authoritarianism on the Silk Road. Routledge. p. 9.

6. Wegerich, K. (2008). "Passing Over the Conflict: The Smoothing of Water Conflict in the Fergana Valley". Journal of Peace Research, 45(3), pp. 411–412.

7. Wegerich, K. (2008). "Passing Over the Conflict: The Smoothing of Water Conflict in the Fergana Valley". Journal of Peace Research, 45(3), pp. 411–415.

8. Dukhovny, V., & Sokolov, V. (2003). Lessons on Cooperation Building to Manage Water Conflicts in the Aral Sea Basin. UNESCO. p. 16.

9. International Crisis Group (ICG). (2002). Central Asia: Border Disputes and Conflict Potential. ICG Asia Report No. 33. pp. 7–10

10. International Crisis Group. (2021). Tajikistan and Kyrgyzstan: Border Disputes and the Battle for Batken. Report No. 309.

11. Toktomushev, K. (2021). The Deadly Border Clashes Between Kyrgyzstan and Tajikistan: Causes and Consequences. Central Asian Survey, 40(3), 415–433.

12. Collins, K. (2006). Clan Politics and Regime Transition in Central Asia. Cambridge University Press.

Downloads

Published

2025-10-16

How to Cite

Sоvet Ittifоqining pаrchаlаnishi vа Mаrkаziy Оsiyо dаvlаtlаridа chegаrаviy nizоlаrning yuzаgа kelish sаbаblаri. (2025). INTERNATIONAL SCIENTIFIC INNOVATION RESEARCH CONFERENCE, 2(6), 63-70. https://universalconference.us/index.php/isirc/article/view/5424