ERTA NIKOH VA UNING AYOLLAR SALOMATLIGIGA TA’SIRI
Abstract
Erta nikoh bugungi kunda ko‘plab mamlakatlarda dolzarb ijtimoiy va tibbiy muammolardan biri hisoblanadi. Bu holat ayniqsa qizlarning jismoniy, ruhiy va reproduktiv salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Erta yoshda turmush qurish ko‘pincha 18 yoshga to‘lmagan qizlar orasida uchraydi. Organizm to‘liq shakllanib ulgurmagan davrda homiladorlikning yuzaga kelishi turli asoratlar xavfini oshiradi. Erta homiladorlik ona va bola o‘limi ko‘rsatkichlarining ortishiga sabab bo‘lishi mumkin. Bunday ayollarda kamqonlik, homila tushishi va tug‘ruq asoratlari ko‘proq kuzatiladi. Erta nikoh qizlarning ta’lim olish imkoniyatlarini ham cheklaydi. Natijada ularning ijtimoiy faolligi va iqtisodiy mustaqilligi pasayadi. Erta turmush qurgan ayollarda ruhiy zo‘riqish va depressiv holatlar ko‘proq uchrashi mumkin. Oilaviy zo‘ravonlikka duch kelish xavfi ham yuqori bo‘ladi. Shu sababli erta nikohning oldini olish sog‘lom avlodni tarbiyalashda muhim ahamiyatga ega. Bu masala bo‘yicha aholining tibbiy va huquqiy savodxonligini oshirish zarur. Davlat va jamoat tashkilotlari tomonidan profilaktik tadbirlarni kuchaytirish muhim hisoblanadi. Shunday qilib, erta nikoh va uning ayollar salomatligiga ta’sirini o‘rganish hamda oldini olish bugungi kunning eng dolzarb vazifalaridan biridir.
Downloads
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Reproduktiv salomatlik asoslari. – Toshkent, 2021.
2. Abdullayev A., Karimova D. Ayollar reproduktiv salomatligi. – Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2020.
3. Rahimov R., Xudoyberdiyeva M. Akusherlik va ginekologiya. – Toshkent, 2019.
4. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti. O‘smirlar salomatligi va erta nikoh muammolari bo‘yicha tavsiyalar. – Geneva, 2020.
5. UNICEF. Early Marriage: Child Spouses. – New York, 2018.
6. UNFPA. Child Marriage and Adolescent Pregnancy Report. – New York, 2019.
7. Ismailov S. Oilaviy hayot psixologiyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2018.
8. Karimov F., Yusupova N. Tibbiy demografiya va aholi salomatligi. – Toshkent, 2017.
9. O‘zbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi. Ayollar salomatligini mustahkamlash bo‘yicha metodik qo‘llanma. – Toshkent, 2022
