Yurak bilan og’rigan bemorlarda salomatlik sifatini baholash:turli xil yordam va parvarishlash usularining bemorlarning umumiy salomatlik sifatiga ta’sirini o’rganish.
Keywords:
beta-blokatorlar,ase inhibito’rleri.yurak ribilatsiyasi,medikamentoz.Abstract
Ushbu maqola yurakning tuzilishi va qanday vazifani bajarilishi, yurak kasalligi bilan og’rigan bemorlarni parvarishlash va davollash usullari bayon etilgan. Ushbu ilmiy maqolada yurak kasalliklariga chalingan bemorlarning salomatlik sifati, hayot darajasi va sog‘lomlashtirish jarayonidagi psixososial holatlari o‘rganildi. Tadqiqotning asosiy maqsadi – turli xil yordam va parvarishlash usullarining (farmakologik davolash, psixologik qo‘llab-quvvatlash, reabilitatsiya dasturlari, hamshiralik parvarishi va ijtimoiy yordam xizmatlari) bemorlarning umumiy sog‘lig‘iga va hayot sifati ko‘rsatkichlariga ko‘rsatgan ta’sirini aniqlashdir.
Tadqiqot doirasida yurak yetishmovchiligi, ishemik yurak kasalligi va boshqa yurak muammolari bilan og‘rigan bemorlar o‘rtasida so‘rovnomalar, klinik kuzatishlar va sog‘liqni baholash indikatorlari yordamida chuqur tahlillar olib borildi. Bemorlarning salomatlik sifati SF-36 (Short Form Health Survey) va EQ-5D kabi xalqaro baholash mezonlari orqali o‘lchandi. Shuningdek, yordam ko‘rsatish shakllari, ularning intensivligi, davomiyligi va bemorning ulardan olgan real foydasi alohida o‘rganildi.
Natijalar shuni ko‘rsatdiki, kompleks yondashuv – ya’ni dori-darmon bilan davolashga qo‘shimcha sifatida ruhiy va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, parhez va jismoniy faollikni nazorat qilish kabilar – bemorning sog‘lig‘i va psixologik farovonligiga sezilarli ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Ayniqsa, sog‘liqni saqlash tizimidagi hamshiralik xizmatining samaradorligi va doimiy monitoring bemorlar holatining barqarorlashuvida muhim rol o‘ynaydi.
Downloads
References
1. World Health Organization. (2023). *Cardiovascular diseases (CVDs)*. Retrieved from: [https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds)](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-%28cvds%29)
2. Yusuf, S., Wood, D., Ralston, J., & Reddy, S. (2018). The World Heart Federation’s vision for worldwide cardiovascular risk reduction. *The Lancet*, 386(10011), 399–402. [https://doi.org/10.1016/S0140-6736(15)60265-3](https://doi.org/10.1016/S0140-6736%2815%2960265-3)
3. Ware, J. E., & Sherbourne, C. D. (1992). The MOS 36-item Short-Form Health Survey (SF-36): I. Conceptual framework and item selection. *Medical Care*, 30(6), 473–483.
4. EuroQol Group. (1990). EuroQol: A new facility for the measurement of health-related quality of life. *Health Policy*, 16(3), 199–208. [https://doi.org/10.1016/0168-8510(90)90421-9](https://doi.org/10.1016/0168-8510%2890%2990421-9)
5. Пономаренко, Г. Н., & Сидоров, И. В. (2021). Комплексная реабилитация больных с сердечно-сосудистыми заболеваниями. *Кардиология*, 61(7), 44–51.
6. Tursunov, B. R., & Karimova, N. M. (2020). Yurak-qon tomir kasalliklari bilan og‘rigan bemorlarning sifatli hayot ko‘rsatkichlarini baholash. *O‘zbekiston tibbiyot jurnali*, 2(1), 57–62.
7. Makhmudova, D. R. (2021). Role of nursing care in improving life quality among patients with chronic heart failure. *Tibbiyotda innovatsiyalar*, 4(3), 33–38.
8. Anderson, L., Oldridge, N., Thompson, D. R., Zwisler, A. D., Rees, K., Martin, N., & Taylor, R. S. (2016). Exercise-based cardiac rehabilitation for coronary heart disease: Cochrane systematic review and meta-analysis. *Journal of the American College of Cardiology*, 67(1), 1–12.
9. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). (2018). *Chronic heart failure in adults: Diagnosis and management*. Retrieved from: [https://www.nice.org.uk/guidance/ng106](https://www.nice.org.uk/guidance/ng106)
10. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. (2022). Yurak-qon tomir kasalliklarini erta aniqlash va profilaktika qilish bo‘yicha uslubiy qo‘llanma. Toshkent.



















