KASBGA OID FRAZEOLOGIZMLARDA METAFORANING ROLI: SEMANTIK VA USLUBIY TAHLIL
Keywords:
kasbga oid frazeologizmlar, metafora, semantik tahlil, uslubiy xususiyat, ko‘chma ma’no, obrazlilik, ekspressivlik, pragmatik ma’no, lingvomadaniy omil, professional leksika.Abstract
Mazkur maqolada kasbga oid frazeologizmlar tarkibida metaforaning tutgan o‘rni, uning semantik mazmunni shakllantirish hamda nutqning uslubiy ta’sirchanligini oshirishdagi roli ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida kasbiy faoliyat bilan bog‘liq frazeologik birliklarning metaforik asosda yuzaga kelishi, ularning obrazlilik darajasi hamda til egalarining kasbiy dunyoqarashi bilan uzviy aloqasi yoritiladi. Frazeologizmlarda qo‘llaniladigan metaforalar inson mehnati, kasbiy jarayonlar, ijtimoiy munosabatlar va professional tajribani obrazli ifodalash vositasi sifatida namoyon bo‘lishi asoslab beriladi. Shuningdek, kasb nomlari va faoliyatiga oid metaforik frazeologizmlar orqali abstrakt tushunchalarning konkret tasvirlar yordamida ifodalanishi, nutqda ekspressivlik, baholash munosabati va emotsional rangdorlikni kuchaytirishi aniqlanadi. Tadqiqot natijalari kasbga oid frazeologik birliklar nafaqat nominativ vazifani, balki kommunikativ-pragmatik va uslubiy funksiyalarni ham bajarishini ko‘rsatadi. Metafora frazeologik birliklarning semantik kengayishiga, ko‘chma ma’no hosil bo‘lishiga hamda milliy-madaniy tafakkurning aks etishiga xizmat qiluvchi muhim lingvistik mexanizm sifatida talqin etiladi. Mazkur tadqiqot kasbga oid frazeologizmlarning semantik tuzilishi, uslubiy imkoniyatlari hamda metaforik tafakkur bilan bog‘liqligini ochib berish orqali zamonaviy frazeologiya va pragmastilistik tadqiqotlar rivojiga hissa qo‘shadi.
Downloads
References
1. Раҳматуллаев Ш. Ўзбек тили фразеологияси. — Тошкент: Ўқитувчи, 1992.
2. Миртожиев М. Ҳозирги ўзбек адабий тили. — Тошкент: Янги аср авлоди, 2004.
3. Нурмонов А., Шукуров Ш. Ўзбек тили назарий грамматикаси. — Тошкент: Фан, 2010.
4. Маҳмудов Н. Тил ва нутқ маданияти. — Тошкент: Илм зиё, 2013.
5. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. — Chicago: University of Chicago Press, 1980.
6. Kövecses Z. Metaphor: A Practical Introduction. — Oxford: Oxford University Press, 2010.
7. Moon R. Fixed Expressions and Idioms in English: A Corpus-Based Approach. — Oxford: Clarendon Press, 1998.
8. Fernando C. Idioms and Idiomaticity. — Oxford: Oxford University Press, 1996.
