QON VA UNING YARATILISHI (GEMOPOEZ): MORFOFUNKSIONAL ANATOMIYA VA ZAMONAVIY GEMATOLOGIK KONSEPSIYALAR

Begimova Mehriniso; Mirzayeva Zarina; Safarova Mohigul; Sariyeva Anora

Authors

Begimova Mehriniso TOSHTDU Termiz filliali Anatomiya va Klinik anatomiya kafedra assistenti
Mirzayeva Zarina TOSHTDU Termiz filliali Davolash fakulteti 1-bosqich talabasi
Safarova Mohigul TOSHTDU Termiz filliali Davolash fakulteti 1-bosqich talabasi
Sariyeva Anora TOSHTDU Termiz filliali Davolash fakulteti 1-bosqich talabasi

Keywords:

Qon, plazma, eritrotsit, gemopoez, suyak ko‘migi, poyatuxm hujayra, limfotsit, gemoglobin, Ahmedov anatomiyasi, gemostaz.

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada inson organizmining "suyuq to‘qimasi" bo‘lgan qonning tarkibi, uning fiziologik vazifalari hamda qon yaratilish (gemopoez) jarayonlarining sitofiziologik mexanizmlari keng qamrovli tahlil qilingan. Maqolada qonning shaklli elementlari — eritrotsitlar, leykotsitlar va trombotsitlarning morfologik xususiyatlari, ularning yashash davomiyligi va ultrastrukturaviy tuzilishi yoritiladi. Shuningdek, qon yaratuvchi a’zolar (suyak ko‘migi, timus, taloq, limfa tugunlari) anatomiyasi va gemopoezning zamonaviy "poyatuxm hujayra" nazariyasi bayon etilgan. Maqolaning innovatsion qismida esa poyatuxm hujayralar transplantatsiyasi, sun’iy qon yaratish texnologiyalari va qon tizimi kasalliklarini gen muhandisligi orqali davolashning istiqbollari ilmiy asoslab berilgan.