KARDIOMIYOPATIYA TURLARI, MORFOLOGIYASI, YOSHGA NISBATAN BOG‘LIQLIGI
Abstract
Kardiomiyopatiya — yurak mushaklarining struktura va funksional o‘zgarishlari bilan bog‘liq kasalliklar guruhidir. Ushbu kasalliklar yurakning to‘g‘ri ishlashiga to‘sqinlik qilib, yurak etishmovchiligiga olib kelishi mumkin. Kardiomiyopatiya turlari asosan dilatatsion, gipertrofik va restriktiv bo‘lib, har biri yurak mushagining turli morfologik o‘zgarishlari bilan namoyon bo‘ladi.
Dilatatsion kardiomiyopatiyada yurak mushagi kengayadi, gipertrofik kardiomiyopatiyada esa mushaklar qalinlashadi. Restriktiv kardiomiyopatiyada esa yurakning elastikligi kamayib, qonning to‘liq olish imkoniyati cheklanadi. Yoshga nisbatan kardiomiyopatiya o‘zgarishi ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar va o‘smirlar orasida kardiomiyopatiyaning genetik omillar bilan bog‘liq shakllari uchraydi, o‘rta yoshlarda esa stress va yurak-qon tomir kasalliklari omillari ko‘proq rol o‘ynaydi. Keksalar orasida esa bu kasallik ko‘proq metabolik o‘zgarishlar va mavjud yurak kasalliklari bilan bog‘liq bo‘ladi.
Ushbu maqolada kardiomiyopatiyaning turlari, morfologiyasi va yoshga qarab o‘zgarishlari tahlil qilinadi. Tadqiqotlar kardiomiyopatiyaning turli yosh guruhlaridagi farqlarini aniqlashda yordam beradi va ularning yanada samarali diagnostika va davolash usullarini ishlab chiqishda muhim o‘rin tutadi.
Downloads
References
1.Silbernagl S., Despopoulos A.
“Yurak-qon tomir tizimi fiziologiyasi va patologiyasi” – Tibbiyot fakultetlari uchun qoʻllanma.
(O‘zbek tiliga tarjima qilingan nemis mualliflari asosi. Kardiomiyopatiya bo‘limi mavjud.)
2.Kumar V., Abbas A.K., Aster J.C.
“Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease”, 10th edition.
Elsevier, 2020.
— Ushbu darslikda kardiomiyopatiya turlari, ularning morfologiyasi va patogeneziga oid chuqur ma’lumotlar mavjud.
3.Mayo Clinic – Cardiomyopathy
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cardiomyopathy
— Kardiomiyopatiyaning klinik turlari, simptomlari va yoshga nisbatan farqlari haqida aniq va zamonaviy tibbiy ma’lumotlar berilgan.
4.National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI)
https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/cardiomyopathy
— AQShning rasmiy sog‘liqni saqlash instituti tomonidan taqdim etilgan, kardiomiyopatiya turlari va xavf omillari haqida dolzarb ma’lumotlar.
5.Shaymardanov M. Sh.
“Ichki kasalliklar propedevtikasi”, 2-qism.
– Toshkent tibbiyot akademiyasi, 2021-yil nashri.
– Mahalliy o‘quv qo‘llanmada yurak kasalliklari, shu jumladan, kardiomiyopatiyalar klinikasi va differensial tashxisi haqida bo‘lim mavjud.
