GENERATIV SUN’IY INTELLEKT BILAN TARJIMA MULOQOTIDA MADANIY MA’NONI SAQLASHNING LINGVISTIK MEZONLARI
Keywords:
generativ sun’iy intellekt, tarjima prompti, madaniy birlik, semantik reduksiya,Abstract
Maqolada generativ sun’iy intellekt vositasida amalga oshiriladigan tarjima muloqotida madaniy mazmunni saqlash muammosi o‘zbek tilidagi “mahalla”, “hashar” va “andisha” birliklari misolida o‘rganiladi. Tadqiqot materiali sifatida elektron izohli lug‘atda qayd etilgan ma’nolar, qo‘llanish namunalari va ular asosida ishlab chiqilgan inglizcha tarjima variantlari tanlandi. Komponent, kontekstual va tarjimaviy tahlil yordamida madaniy birlikning nomini saqlash bilan uning matndagi vazifasini qayta ifodalash o‘rtasidagi farq ochib berildi.Tahlilda referentning almashishi, ijtimoiy munosabatning umumlashtirilishi va xulq motivining asossiz aniqlashtirilishi ma’no o‘zgarishining uch ko‘rinishi sifatida ajratildi.
Downloads
References
1. Franco Aixelá J. Culture-specific Items in Translation // Álvarez R., Vidal M. C.-Á. (eds.). Translation, Power, Subversion. Clevedon: Multilingual Matters, 1996. P. 52–78.
2. Li C., Chen M., Wang J., Sitaram S., Xie X. CultureLLM: Incorporating Cultural Differences into Large Language Models. 2024. P. 69–98.
3. Opaluwah A. Prompt-oriented Output of Culture-Specific Items in Translated African Poetry by Large Language Model: An Initial Multi-layered Tabular Review. 2025. Preprint. Elektron manba.
4. Izoh.uz. Mahalla. O‘zbek tilining elektron izohli lug‘ati. Lug‘at maqolasi.
5. Izoh.uz. Hashar. O‘zbek tilining elektron izohli lug‘ati. Lug‘at maqolasi
