UZLUKSIZ KASBIY RIVOJLANISHNI RAQAMLI ZANJIRGA BIRLASHTIRUVCHI INTEGRATSIYA ARXITEKTURASI
Abstract
Mavzuning dolzarbligi. Oʻzbekiston Respublikasida taʻlim tizimini raqamlashtirish davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri sifatida belgilangan. Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi PF-6079-son ““Raqamli Oʻzbekiston-2030” strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni [2] hamda Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 20-dekabrdagi 867-son “Maktabgacha va maktab taʻlimi xodimlarining uzluksiz kasbiy rivojlantirish tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Qarori [3] maktabgacha taʻlim tashkilotlari (MTT) mutaxassislarini malakasini oshirish tizimini tubdan yangilashni nazarda tutadi. Bugungi kunda mazkur sohada bir nechta milliy axborot tizimlari parallel faoliyat yuritmoqda: bbit.uz platformasi MTTlarning kundalik boshqaruvini, ECO (KPI+LMS) tizimi esa malaka oshirish institutlarining oʻquv jarayoni va samaradorlik baholashni raqamlashtiradi. Biroq ushbu tizimlar oʻrtasida maʻlumotlar almashinuvining yoʻqligi jarayonlarning uzilishiga, maʻlumotlarning takroriy kiritilishiga va boshqaruv samaradorligining pasayishiga olib kelmoqda [4].
Yevropa Komissiyasining Yangi Yevropa oʻzaro muvofiqlik [5] tizimlararo integratsiyani toʻrt darajada (huquqiy, tashkiliy, semantik va texnik) tahlil qilishni taklif etadi. UNESCO hisobotlarida [6] tarqoq tizimlar muammosi “maʻlumotlar orollari” atamasi bilan ifodalanadi. OECD [7] esa muvaffaqiyatli raqamli ekotizimlarning umumiy belgisi sifatida “bir marta kiritish koʻp marta foydalanish” tamoyilini ajratib koʻrsatadi.
Downloads
References
1. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 2-iyuldagi OʻRQ-547-son “Shaxsga doir maʻlumotlar toʻgʻrisida”gi Qonuni. – Qonunchilik maʻlumotlari milliy bazasi, 03.07.2019-y., 03/19/547/3456-son.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son ““Raqamli Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. – Qonunchilik maʻlumotlari milliy bazasi, 06.10.2020-y., 06/20/6079/1434-son.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 20-dekabrdagi 867-son “Maktabgacha va maktab taʻlimi xodimlarining uzluksiz kasbiy rivojlantirish tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Qarori. – Qonunchilik maʻlumotlari milliy bazasi, 21.12.2024-y., 09/24/867/2345-son.
4. Dustmuhkamedov, A., Berdimurotov, A., Anvarov, N. Maktabgacha taʻlim tashkilotlarida raqamli malaka va KPI boshqaruvi: oʻquv qoʻllanma. – Toshkent, 2026. – 160 b.
5. European Commission. New European Interoperability Framework: Promoting Seamless Services and Data Flows for European Public Administrations. – Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2017. – 48 p.
6. UNESCO. Re orienting Education Management Information Systems (EMIS) towards Inclusive and Equitable Quality Education and Lifelong Learning. – Paris: UNESCO Publishing, 2020. – 112 p.
7. OECD. Digital Education Outlook 2023: Towards an Effective Digital Education Ecosystem. – Paris: OECD Publishing, 2023. – 280 p.
8. Dustmuhkamedov A. Maktabgacha taʻlim tashkilotlari direktor va mutaxassislarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti faoliyatida ECO tizimining roli. – Toshkent, 2025. – 85 b.
