Temir yoʼl sanoatida singulyar va amaliy iqtisodiyotni qoʼllashning ilmiy-nazariy asoslari
Keywords:
Temir yo‘l sanoati, singulyar iqtisodiyot, raqamli transformatsiya, transport tizimi, iqtisodiy samaradorlik, Accinelli, Anyul, Meceda, Vonortas, Sen, ijtimoiy adolat, sun’iy intellekt, identifikatsiya, raqamli-jismoniy integratsiya.Abstract
Ushbu maqola temir yo‘l sanoatida singulyar va amaliy iqtisodiyotni qo‘llashning nazariy-metodologik asoslarini yoritadi. Singulyar iqtisodiyot konsepsiyasi orqali iqtisodiy tizimlardagi murakkablik, beqarorlik va raqamli–jismoniy integratsiya sharoitida qaror qabul qilish mexanizmlari tahlil qilinadi. Temir yo‘l transporti global iqtisodiy integratsiya, logistika oqimlari, ekologik barqarorlik va inson kapitalining uyg‘unlashgan shakli sifatida ko‘rib chiqilib, zamonaviy transformatsion jarayonlar kontekstida baholanadi. Singulyar iqtisodiyot modelining Accinelli, Anyul, Meceda, Vonortas va Sen tomonidan ilgari surilgan nazariy qarashlar bilan uyg‘unligi, uning iqtisodiy samaradorlik, transport xavfsizligi va ijtimoiy adolatni ta’minlashdagi rolini chuqurlashtiradi. Mazkur maqola singulyar iqtisodiyotning texnologik transformatsiya va ijtimoiy identifikatsiya bilan bog‘liq o‘ziga xos paradigmasini transport sektori misolida tahlil qiladi.
Downloads
References
1. Accinelli, E., Anyul, M. P. Singular Economies and Catastrophe Theory // Working Paper. Universidad de Guanajuato, 2005. – 28 p.
2. Afanasyev, M. Yu., Burkhardt, K., Chernyshenko, A. P. Issledovanie singularnogo sostoyaniya v modeyakh konkurentsii v ekologii i ekonomike // Ekologicheskii vestnik Rossii. – 2019. – № 2. – S. 45–52.
3. Meceda, F. J., Vonortas, N. S. The Singular Economy: The End of the Digital-Physical Divide // Journal of the Knowledge Economy. – 2018. – Vol. 9, No. 3. – P. 798–820. DOI: 10.1007/s13132-016-0380-2
4. Sen, A. Violence, Identity and Poverty // Journal of Peace Research. – 2008. – Vol. 45, No. 1. – P. 5–15. DOI: 10.1177/0022343307084923
5. Sustainable and Smart Mobility Strategy – putting European transport on track for the future. – European Commission, 2020. – 46 p. URL: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52020DC0789 (data обращения: 10.12.2025).
6. One Belt One Road Initiative: Progress, Contributions and Prospects. Office of the Leading Group for Promoting the Belt and Road Initiative, 2019. – 41 p.
7. Raqamli iqtisodiyot: nazariyasi va amaliyoti / Tahr. M. Mirzayev. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2022. – 230 b.
8. Bobojonova Z. Singulyar iqtisodiyot barqaror strategik iqtisodiy tizimi sifatida // Strategik kuch. — №4. — Toshkent, 2023. — B. 27–30.
9. Bobojonova Z. Raqamli texnologiyalar asosida mamlakatni rivojlantirish sharoitida singulyar iqtisodiyotning ahamiyati va iqtisodiy asosi // Xorazm Ma’mun akademiyasi axborotnomasi. — №12/5 (109). — Xiva, 2023. — B. 39–42.
10. Bobojonova Z., Yodgorova M., Xurramov Sh. Directions for the Development of Innovative Entrepreneurial Activity in Uzbekistan // Nauchniy Impuls. — №16 (100), Ch. 1. — Moskva, 2023. — P. 53–56.
11. Bobojonova Z. Neft va gaz sanoatida ishlab chiqarish resurslaridan tashkiliy-iqtisodiy foydalanishning ilmiy-nazariy asoslari // Ta’lim tizimida ijtimoiy-gumanitar fanlar. — №1. — Toshkent, 2024. — B. 86–90.
12. Bobojonova Z. Business Ethics and Business Environment Control: Compliance Control, in Business, the Fight Against Corruption in Ethical Activities and Risk Control // Management Value & Ethics. — Vol. 14, №03. — India, 2024. — P. 182–187.
13. Bobojonova Z. Korxonalar biznes faoliyatida biznes etikaning ahamiyati va o‘rni // International Conference “Artificial Intelligence on Science, Technology and Economical Sciences”. — Toshkent, 2024. — B. 34–36.
